État d'or grec ancien de Thrace, 44 av. J.-C. Brutus.

De Koson Stater: een Oud-Grieks goudmysterie uit Thracië

Le ‘Koson’ Gouden Stater van Thracië is een munt met een geschiedenis aan mysteries. In 1543 werd in de regio van Transsylvanië (het huidige Roemenië) een schat aan gouden munten gevonden. Omdat de exacte herkomst niet direct gevonden kon worden, ontstonden er verschillende fascinerende theorieën over de oorsprong ervan.

Theorie 1: het leger van Marcus Junius Brutus

In de 19e eeuw dacht men dat deze munten waren geslagen in opdracht van Marcus Junius Brutus. Nadat Brutus de dictator Julius Caesar had vermoord, vluchtte hij namelijk uit Rome. De Romeinse Senaat bleef hem echter steunen en gaf hem een enorme goudschat mee. Met dit goud moest Brutus in Thracië een leger op de been brengen om de ‘loyalisten’ van Caesar te verslaan en de Romeinse Republiek te redden.

Tijdens de Slag bij Philippi in 42 v. Chr. zou Brutus deze gouden munten hebben gebruikt om zijn Thracische soldaten te betalen. De term ‘Koson’ zou hierbij verwijzen naar de Dacische koning Cotiso, wiens troepen door Brutus waren ingehuurd. Na de strijd namen de overgebleven soldaten de munten mee terug naar Dacië.

Theorie 2: de munten zouden geslagen zijn te Dacië

Een tweede theorie stelt dat de munten in Dacië of Noord-Griekenland (het oude Thracië) zijn geslagen, los van Brutus. Dit gebeurde mogelijk onder de bekende koning Cotiso of door een minder bekende koning genaamd Koson.

De munten vertonen namelijk sterke gelijkenissen met de Geto-Dacische denari, die imitaties waren van Romeinse munten. In dit scenario zijn de munten pas één à twee decennia na de dood van Brutus geproduceerd (rond 30-20 v. Chr.). De munten worden vaak op twee manieren aangeduid:

Scytisch -> Geslagen in Dacië
Thrasisch -> Geslagen in Noord-Griekenland

De munten worden voornamelijk in de omgeving van Dacië gevonden.

De alternatieve theorie: koning Koson

Sommige historici wijzen op een andere Dacische koning, genaamd Koson. Het monogram op de munt zou in dit geval niet staan voor ‘BR’ (Brutus), maar voor het Griekse ‘BA’ (Basileos, wat koning betekent). Hoewel er weinig historisch bewijs is voor een koning met deze naam in die periode, blijft dit een populair vraagstuk onder numismaten.

Echter zou in deze theorie Koson een koning zijn, maar de koning van die tijd was Cotiso (44 – 9 v. Chr.). Dit zou betekenen dat er een tweede koning genaamd Koson moet zijn geweest, maar historici achten die kans klein. Vóór Cotiso regeerde namelijk Burebista (tot 44 v. Chr.), waardoor er in de geschiedenis geen gat was geweest voor een koning genaamd ‘Koson’.

Daarnaast zijn andere Dacische imitaties van Pièces de monnaie romaines vrijwel altijd van zilver. Deze dragen vaak ruwe inscripties die gebaseerd zijn op het Latijn, terwijl de Koson-munten juist Griekse letters gebruiken. Ook de technische kenmerken van de stempels wijken af van wat gebruikelijk was voor lokale imitaties.

Kenmerken van de munt

De munt weergeeft een indrukwekkend vakmanschap. Het ontwerp is gebaseerd op een Romeinse denarius uit 54 v. Chr., maar met een belangrijk verschil: op de Koson Stater ontbreekt de assistent (accensus), waardoor er slechts drie figuren afgebeeld zijn in plaats van vier.

Op de voorzijde zijn drie lopende figuren (waarschijnlijk L. Junius Brutus en twee lictoren) met de tekst ΚΟΣΩΝ te zien.

Matériau: Goud, ca. 22 karaat
Nominale waarde: Stater
Periode: 50 – 44 v.Chr.
Poids: 8,35 gram
Diameter: 20 mm
Bijzonderheden: de stempels en inscripties wijken af van de standaard Romeinse munten uit die tijd, wat wijst op lokale productie

L. Junius Brutus

Lucius Junius Brutus was de grondlegger van de Romeinse Republiek. In 509 v. Chr. leidde hij de opstand die de laatste koning, Tarquinius Superbus, afzette. Hierdoor werd Rome een republiek en werd hij aangesteld als een van de allereerste consuls. In datzelfde jaar overleed hij in een gevecht met de zoon van Tanquinius Superbus.

M. Junius Brutus

Marcus Junius Brutus was de Romeinse senator en stoïcijn die medeverantwoordelijk was voor de moord op Julius Caesar. Al eerder had hij tegen Julius Caesar gevochten, namelijk bij de slag bij Pharsalus: aan de zijde van Pompeius verloor hij de strijd tegen Caesar.

Romeinse munten verkopen of kopen?

Heeft u zelf pièces de monnaie ou billets de banque die u wilt laten taxeren of vendre? Bij David-Coin bieden wij een integere en transparante taxatie. U kunt vrijblijvend een afspraak maken of gebruikmaken van ons contactformulier.

Bent u juist op zoek naar een bijzonder historisch topstuk voor uw eigen collectie? Of uw interesse nu uitgaat naar goud, zilver, koper of brons: elke munt vertelt een eigen, uniek verhaal. Neem een kijkje in onze webshop en ontdek het volgende topstuk voor uw verzameling!