Eise Eisinga Planetarium Vijfje 2026

In oktober 2026 verschijnt een nieuwe Nederlandse herdenkingsmunt: het Eise Eisinga Planetarium Vijfje 2026. Deze bijzondere 5 euromunt staat in het teken van het oudste nog werkende planetarium ter wereld, dat zich bevindt in het Friese Franeker. De Koninklijke Nederlandse Munt (KNM) brengt de munt uit in vier verschillende uitvoeringen, waaronder een verzilverde coincard, een zilveren Proof-munt en zelfs een gouden tientje.

Maar wie was Eise Eisinga eigenlijk? En wat zijn de verschillen tussen de vier uitvoeringen?

Wie was Eise Eisinga?

Eise Eisinga werd op 21 februari 1744 geboren in het Friese Dronrijp. Hij werkte als wolkammer, maar had daarnaast een grote belangstelling voor wiskunde en sterrenkunde.

In 1774 begon Eisinga aan een bijzonder project: het bouwen van een volledig werkend planetarium in zijn eigen woonkamer in Franeker. Met behulp van honderden berekeningen, tandwielen en een ingenieus mechanisme wist hij het zonnestelsel op schaal na te bouwen.

Het bijzondere is dat het planetarium wordt aangedreven door slechts één klok. Hierdoor bewegen de planeten op een manier die hun werkelijke omlooptijden rond de zon nabootst.

Meer dan 250 jaar later werkt het planetarium nog altijd! In 2023 werd het Eise Eisinga Planetarium zelfs opgenomen op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

Het ontwerp van het Eise Eisinga Vijfje 2026

De nieuwe herdenkingsmunt is ontworpen door grafisch ontwerper Armand Mevis.

Op de keerzijde van de munt zijn de zon en de planeten afgebeeld die in de tijd van Eisinga bekend waren. Centraal staat een afbeelding van het planetarium zelf, geïnspireerd op een historische tekening uit 1824. De planeten zijn bolvormig weergegeven, wat de munt een bijzonder reliëfeffect geeft.

Op de voorzijde staat koning Willem-Alexander afgebeeld, met zijn blik gericht op het heelal. Op de achtergrond zijn onder andere een zwart gat en het Melkwegstelsel verwerkt. Hiermee wordt een verbinding gelegd tussen de sterrenkundige kennis uit de achttiende eeuw en latere wetenschappelijke ontdekkingen.

Welke uitvoeringen verschijnen er?

De Koninklijke Nederlandse Munt brengt het Eise Eisinga Planetarium Vijfje 2026 uit in vier verschillende uitvoeringen. Deze verschillen in materiaal, afwerkingskwaliteit, oplage en verkoopprijs.

1. Eise Eisinga Planetarium Vijfje 2026 – UNC in coincard

De voordeligste uitvoering is de 5 euromunt in UNC-kwaliteit, verpakt in een kleurrijke coincard.

De munt is gemaakt van verzilverd koper en heeft een nominale waarde van € 5. De coincard toont het planetarium en verwijst bovendien naar eerdere Nederlandse werelderfgoedmunten.

Specifications:

• Nominale waarde: € 5
• Materiaal: verzilverd koper
• Gewicht: 10,5 gram
• Diameter: 29 mm
• Kwaliteit: UNC (Uncirculated)
• Maximum edition: 40,000 units

Deze uitvoering is vooral interessant voor verzamelaars die Nederlandse herdenkingsmunten tegen een toegankelijke prijs willen verzamelen.

2. Eise Eisinga Planetarium Vijfje 2026 – BU in coincard

Naast de UNC-uitvoering verschijnt er een tweede coincard, ditmaal met een munt in BU-kwaliteit.

BU staat voor Brilliant Uncirculated. Munten in deze kwaliteit worden met extra aandacht geproduceerd en hebben doorgaans een mooiere afwerking dan reguliere UNC-munten.

Kenmerken:

• Nominale waarde: € 5
• Kwaliteit: BU (Brilliant Uncirculated)
• Verpakking: officiële coincard
• Uitgifteprijs KNM: € 13,50
• Oplage:10.000 stuks

Voor verzamelaars die graag verschillende muntkwaliteiten verzamelen, is deze BU-uitvoering een interessante aanvulling.

3. Eise Eisinga Planetarium Vijfje 2026 – Zilver Proof

Voor liefhebbers van zilveren herdenkingsmunten verschijnt er een exclusievere uitvoering in Proof-kwaliteit.

Deze munt is vervaardigd uit zilver met een gehalte van 925/1000 en weegt 15,5 gram. De munt is groter dan de reguliere coincarduitvoering, waardoor het gedetailleerde ontwerp extra goed tot zijn recht komt.

Bij Proof-munten wordt veel aandacht besteed aan de afwerking, met spiegelende vlakken en contrasterende details.

Specifications:

• Nominale waarde: € 5
• Material: silver 925/1000
• Gewicht: 15,5 gram
• Diameter: 33 mm
• Quality: Proof
• Maximale oplage: 3.500 stuks

De zilveren munt wordt geleverd in een luxe drieluikverpakking met aanvullende informatie over het Eise Eisinga Planetarium.

4. Eise Eisinga Planetarium 2026 – Gouden Tientje

De meest exclusieve uitvoering is het gouden tientje met een nominale waarde van € 10.

Deze gouden herdenkingsmunt is vervaardigd uit 900/1000 goud en wordt uitgebracht in Proof-kwaliteit.

Specifications:

• Nominale waarde: € 10
• Materiaal: goud 900/1000
• Gewicht: 6,72 gram
• Diameter: 22,5 mm
• Quality: Proof
• Maximale oplage: 750 stuks

Met een oplage van slechts 750 exemplaren is dit de uitvoering met de kleinste aangekondigde oplage. Het gouden tientje wordt geleverd in een luxe houten verpakking met het logo van het planetarium.

Overzicht van de vier uitvoeringen

Wanneer verschijnt het Eise Eisinga Vijfje 2026?

De munten zijn eind oktober leverbaar rond 29 oktober 2026.

Het Eise Eisinga Planetarium Vijfje maakt deel uit van de reeks Nederlandse herdenkingsmunten rondom het werelderfgoed. Daarmee is de munt niet alleen een eerbetoon aan een bijzonder stukje Nederlandse geschiedenis, maar ook een aanvulling op een bestaande verzamelserie.

Een stukje sterrenkunde voor de muntenverzameling

Met het Eise Eisinga Planetarium Vijfje 2026 komen geschiedenis, wetenschap en numismatiek op een bijzondere manier samen.

Van een betaalbare 5 euro coincard tot een exclusief gouden tientje: er is voor verschillende soorten verzamelaars een passende uitvoering.

Het verhaal achter deze munt maakt de uitgifte extra bijzonder. Wat in 1774 begon als een ambitieus project in een Friese woonkamer, is ruim 250 jaar later nog altijd te bewonderen. En vanaf oktober 2026 is dit bijzondere stukje Nederlandse geschiedenis ook vereeuwigd op een officiële herdenkingsmunt.

Benieuwd naar meer Nederlandse herdenkingsmunten?

Ontdek het assortiment munten en coincards bij David-coin.com.